Nghị định 136/2020/NĐ-CP và các điểm cập nhật từ tháng 7/2025

Trong nhiều năm qua, Nghị định 136/2020/NĐ-CP là văn bản pháp lý quan trọng nhất trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy (PCCC) tại Việt Nam. Ban hành ngày 24/11/2020 và có hiệu lực từ 10/01/2021, nghị định này hướng dẫn chi tiết việc thi hành Luật PCCC, quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn và quy trình thực hiện từ khâu thẩm duyệt thiết kế đến nghiệm thu công trình, cấp phép kinh doanh dịch vụ PCCC.

Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi nhanh chóng của thực tiễn – đặc biệt là nhu cầu về an toàn PCCC kết hợp cứu nạn cứu hộ (CNCH) – các quy định cũ dần bộc lộ những hạn chế. Từ tháng 7/2025, Nghị định 105/2025/NĐ-CP đã chính thức thay thế Nghị định 136, mang đến nhiều thay đổi quan trọng cả về phạm vi điều chỉnh, thủ tục, và tiêu chuẩn an toàn.

Bài viết này sẽ giúp bạn:

Hiểu tổng quan về Nghị định 136/2020/NĐ-CP.
Nắm rõ các văn bản pháp lý mới ảnh hưởng từ 2024–2025.
Đi sâu vào 5+ điểm thay đổi quan trọng từ 1/7/2025.
Có bảng so sánh nhanh để dễ áp dụng ngay.

Mục Lục

Tổng quan về Nghị định 136/2020/NĐ-CP

Phạm vi điều chỉnh chính:

Quy định các trường hợp bắt buộc thẩm duyệt thiết kế PCCC trước khi xây dựng hoặc cải tạo công trình.
Hướng dẫn nghiệm thu hệ thống PCCC trước khi đưa công trình vào sử dụng.
Điều kiện, trình tự cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC.
Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC.
Yêu cầu về an toàn PCCC đối với hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, chung cư…

Mục đích ban hành:

Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về PCCC.
Giảm thiểu nguy cơ cháy nổ và thiệt hại về người, tài sản.
Đảm bảo cơ sở hạ tầng PCCC đáp ứng sự phát triển của đô thị và công nghiệp.

Dù đã đóng vai trò lớn trong giai đoạn 2021–2024, nghị định này vẫn tồn tại một số điểm chưa đồng bộ với luật mới, nhất là khi các tiêu chuẩn PCCC quốc tế và nhu cầu thực tế đã thay đổi.

Các văn bản mới từ 2024–2025 ảnh hưởng đến Nghị định 136

Nghị định 50/2024/NĐ-CP

Ban hành nhằm sửa đổi một số điều của Nghị định 136, đặc biệt là:

Bổ sung tiêu chí thẩm duyệt cho công trình công nghiệp hạng A–E.
Điều chỉnh quy định về hồ sơ thẩm duyệt và nghiệm thu.
Bổ sung trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị thiết kế và cơ quan PCCC.

Nghị định 105/2025/NĐ-CP

Có hiệu lực từ 01/07/2025, nghị định này:

Thay thế hoàn toàn Nghị định 136/2020/NĐ-CP.
Mở rộng phạm vi điều chỉnh sang cả lĩnh vực CNCH.
Quy định chi tiết hơn về hồ sơ, báo cáo, thủ tục hành chính.
Đưa ra yêu cầu an toàn PCCC mới cho hộ gia đình.

Nghị định 106/2025/NĐ-CP

Ban hành cùng thời điểm với 105, nhưng tập trung vào xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH, giúp siết chặt công tác thực thi.

Những điểm cập nhật chính từ tháng 7/2025

Thay thế hoàn toàn văn bản hướng dẫn

Từ ngày 01/07/2025, tất cả các quy định hướng dẫn thi hành Luật PCCC trước đây trong Nghị định 136 đều được thay thế bằng Nghị định 105.
Điểm mới:

Phạm vi điều chỉnh rộng hơn, bao gồm cả công tác cứu nạn cứu hộ.
Quy định chi tiết về trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức.

Hồ sơ PCCC & CNCH điều chỉnh

Hồ sơ giờ đây được quy định chi tiết hơn, bao gồm:

Bản vẽ tổng mặt bằng, sơ đồ vị trí hệ thống PCCC.
Báo cáo đánh giá nguy cơ cháy nổ.
Giấy xác nhận điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC.
Kết quả kiểm định phương tiện, thiết bị PCCC.

Việc chuẩn hóa này giúp đồng bộ giữa các địa phương, hạn chế sai sót và tình trạng hồ sơ bị trả lại nhiều lần.

Thay đổi tần suất và mẫu báo cáo định kỳ

Trước đây, nhiều cơ sở chỉ nộp báo cáo khi có yêu cầu hoặc định kỳ không thống nhất.
Từ 1/7/2025:

Báo cáo 2 lần/năm: trước ngày 15/6 và 15/12.
Sử dụng mẫu PC04 thống nhất toàn quốc.
Báo cáo phải gửi cả bản giấy và bản điện tử lên hệ thống quản lý PCCC quốc gia.

Loại bỏ thủ tục hành chính không cần thiết

Một số thủ tục được bãi bỏ hoàn toàn:

Cấp chứng nhận nghiệp vụ PCCC cho cá nhân đã qua đào tạo.
Phê duyệt phương án chữa cháy đối với cơ sở không nguy hiểm cháy nổ cao.
Một số bước kiểm tra trùng lặp được gộp vào quy trình một cửa.

Điều này giúp giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp và người dân.

Kiểm tra, thẩm định hệ thống kỹ thuật mới

Nghị định 105 yêu cầu:

Thẩm định kỹ hơn với hệ thống điện PCCC, máy bơm, bình chữa cháy tự động.
Cập nhật tiêu chuẩn kỹ thuật mới phù hợp với các TCVN và tiêu chuẩn quốc tế.

Bổ sung yêu cầu an toàn cho hộ gia đình

Một điểm rất mới:

Hộ gia đình phải đảm bảo an toàn điện, bếp nấu, nơi thờ cúng.
Bố trí phương tiện chữa cháy tại chỗ (bình bột, bình CO₂…).
Không tích trữ chất dễ cháy nổ gần nguồn nhiệt.

So sánh nhanh giữa trước và sau 1/7/2025

Nội dung / mốc thời gian	Trước 01/07/2025 (Nghị định 136/2020)	Từ 01/07/2025 (Nghị định 105/2025)
Hồ sơ PCCC	Quy định chung, thiếu chi tiết	Chi tiết yêu cầu hồ sơ rõ ràng
Báo cáo định kỳ	Không thống nhất tần suất, mẫu	2 lần/năm, dùng mẫu PC04
Thủ tục hành chính	Nhiều giấy tờ, chứng nhận	Đơn giản hóa, bỏ thủ tục không cần thiết
Hộ gia đình	Quy định chung	Bổ sung yêu cầu an toàn cụ thể
CNCH	Không điều chỉnh	Bao gồm đầy đủ trong phạm vi quản lý

Sự ra đời của Nghị định 105/2025/NĐ-CP đánh dấu bước tiến mới trong quản lý nhà nước về PCCC và CNCH tại Việt Nam. Việc thay thế Nghị định 136 không chỉ khắc phục hạn chế của văn bản cũ mà còn: