Vì sao dịp Tết Nguyên Đán nguy cơ cháy nổ tăng cao gấp nhiều lần?

Tết Nguyên Đán là thời khắc thiêng liêng, đánh dấu sự chuyển giao năm cũ – năm mới, là lúc mỗi gia đình mong muốn một khởi đầu bình an và may mắn. Tuy nhiên, ít ai để ý rằng đây cũng là giai đoạn cao điểm về cháy nổ, khi số vụ hỏa hoạn tăng mạnh so với các thời điểm khác trong năm.

Theo ghi nhận từ nhiều năm qua, dịp trước, trong và sau Tết Nguyên Đán luôn nằm trong nhóm thời gian có số vụ cháy cao nhất, gây thiệt hại nặng nề về tài sản, thậm chí cướp đi sinh mạng con người. Điều đáng nói là phần lớn các vụ cháy này không xuất phát từ nguyên nhân phức tạp, mà đến từ chính thói quen sinh hoạt quen thuộc của người dân trong những ngày Tết.

Vậy vì sao dịp Tết Nguyên Đán lại khiến nguy cơ cháy nổ tăng cao gấp nhiều lần so với ngày thường? Những yếu tố nào đang âm thầm tạo nên rủi ro? Và đâu là điều mỗi gia đình cần đặc biệt lưu tâm để phòng tránh?

Sự thay đổi đột ngột trong thói quen sinh hoạt

Một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến nguy cơ cháy nổ dịp Tết gia tăng chính là sự thay đổi mạnh mẽ trong nhịp sinh hoạt hằng ngày.

Trong những ngày Tết, sinh hoạt gia đình diễn ra liên tục từ sáng đến khuya: nấu nướng, tiếp khách, trang trí nhà cửa, cúng lễ… Các thiết bị điện, bếp gas, nguồn lửa được sử dụng với tần suất cao hơn nhiều so với ngày thường.

Trong khi đó, hệ thống điện và thiết bị trong nhiều gia đình không được kiểm tra, bảo trì định kỳ, dẫn đến tình trạng quá tải, xuống cấp mà người sử dụng không hề hay biết.

Sử dụng điện tăng cao – nguyên nhân hàng đầu gây cháy nổ dịp Tết

Điện được xem là nguồn rủi ro lớn nhất trong các vụ cháy nổ dịp Tết Nguyên Đán. Nguyên nhân xuất phát từ việc:

• Trang trí nhà cửa bằng đèn nháy, đèn LED, dây điện tạm thời

• Sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn như bếp điện, nồi lẩu, lò vi sóng, máy sưởi

• Cắm nhiều thiết bị vào một ổ cắm hoặc ổ chia điện kém chất lượng

Ở nhiều gia đình, đặc biệt là nhà ở cũ, hệ thống dây dẫn đã xuống cấp nhưng vẫn phải “gánh” lượng điện tiêu thụ tăng đột biến, dẫn đến chập điện, phát nhiệt và gây cháy.

Đáng lo ngại hơn, các sự cố điện thường xảy ra âm thầm, khó phát hiện sớm nếu không có thiết bị cảnh báo phù hợp.

Nấu nướng liên tục – nguy cơ tiềm ẩn từ bếp gas và bếp điện

Tết là thời điểm bếp núc hoạt động gần như không ngừng nghỉ. Việc nấu nướng kéo dài nhiều giờ liền làm tăng nguy cơ:

• Rò rỉ khí gas do dây dẫn cũ, van gas không kín

• Quên tắt bếp khi bận rộn tiếp khách

• Đặt vật dễ cháy gần khu vực nấu ăn

Chỉ cần một tia lửa nhỏ từ công tắc điện, tàn thuốc hay bếp bật lại, khí gas tích tụ trong không gian kín có thể gây nổ mạnh, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Nhiều vụ cháy lớn trong dịp Tết đã được xác định bắt nguồn từ bếp gas và khu vực nấu nướng, nơi gia chủ thường chủ quan vì quá quen thuộc.

Phong tục thắp hương, đốt vàng mã – nguy cơ cháy từ nét văn hóa truyền thống

Thắp hương, đốt nến, hóa vàng là những phong tục không thể thiếu trong dịp Tết Nguyên Đán. Tuy nhiên, đây cũng là nguồn lửa trực tiếp, tiềm ẩn rủi ro cháy nổ nếu không được kiểm soát.

Những nguy cơ thường gặp bao gồm:

• Thắp hương gần rèm cửa, đồ gỗ, giấy trang trí

• Đốt vàng mã trong không gian hẹp, thiếu thông thoáng

• Rời khỏi nhà khi lửa chưa được dập tắt hoàn toàn

Không ít vụ cháy nhà dịp Tết bắt nguồn từ tàn hương, tro vàng mã âm ỉ, bùng phát thành đám cháy lớn khi gặp gió hoặc vật dễ cháy.

Gia đình đi vắng dài ngày – rủi ro “cháy âm thầm”

Một đặc điểm rất phổ biến dịp Tết là nhiều gia đình rời nhà trong nhiều ngày liên tiếp để về quê hoặc đi du lịch. Trong khi đó, các thiết bị điện như tủ lạnh, bình nóng lạnh, router wifi vẫn được cắm điện liên tục.

Khi xảy ra sự cố chập điện hoặc quá nhiệt, không có người phát hiện và xử lý kịp thời, khiến đám cháy âm thầm phát triển, lan rộng và gây thiệt hại nghiêm trọng.

Đây là lý do nhiều vụ cháy dịp Tết chỉ được phát hiện khi ngọn lửa đã bùng lớn, gây ảnh hưởng cả khu dân cư.

Tâm lý chủ quan và lơ là trong những ngày đầu năm

Tết là thời điểm nghỉ ngơi, vui chơi, khiến nhiều người mất đi sự cảnh giác cần thiết. Tâm lý “đầu năm chắc không sao”, “đã dùng quen rồi” khiến việc kiểm tra an toàn điện, gas, nguồn lửa bị bỏ qua.

Không ít gia đình chưa trang bị các thiết bị PCCC cơ bản như bình chữa cháy, thiết bị báo khói, chăn chữa cháy… hoặc có nhưng không biết cách sử dụng.

Khi sự cố xảy ra, việc thiếu kiến thức và thiết bị khiến thời gian xử lý ban đầu bị kéo dài, làm tăng nguy cơ thiệt hại.

Nguy cơ cháy nổ xe ô tô gia tăng dịp Tết

Dịp Tết Nguyên Đán, nhu cầu di chuyển đường dài tăng cao, xe ô tô thường chở nhiều hành lý, quà cáp. Các yếu tố làm tăng nguy cơ cháy xe gồm:

• Quá tải điện do sử dụng nhiều thiết bị trên xe

• Rò rỉ nhiên liệu hoặc hệ thống điện xuống cấp

• Để vật dễ cháy như bật lửa, bình xịt, pin kém chất lượng trong xe

Trong khi đó, nhiều xe chưa được trang bị bình chữa cháy mini, khiến việc xử lý sự cố ban đầu gặp nhiều khó khăn.

Phòng cháy dịp Tết – bắt đầu từ ý thức của mỗi gia đình

Nguy cơ cháy nổ dịp Tết Nguyên Đán tăng cao không phải là điều không thể kiểm soát. Phần lớn các vụ cháy đều có thể phòng tránh nếu mỗi gia đình chủ động hơn trong việc:

• Kiểm tra, bảo trì hệ thống điện và gas trước Tết

• Sử dụng nguồn lửa, thiết bị điện đúng cách

• Trang bị đầy đủ thiết bị PCCC cần thiết trong gia đình

• Nâng cao ý thức và kỹ năng xử lý sự cố ban đầu

Một cái Tết bình an không đến từ may mắn

Tết Nguyên Đán chỉ thực sự trọn vẹn khi an toàn được đặt lên hàng đầu. Những vụ cháy nổ dịp Tết không phải là tai nạn ngẫu nhiên, mà phần lớn xuất phát từ sự chủ quan, thiếu chuẩn bị và thói quen sinh hoạt chưa an toàn.

Chủ động phòng cháy không chỉ giúp bảo vệ tài sản, mà quan trọng hơn là giữ gìn tính mạng và sự bình yên cho cả gia đình trong những ngày đầu năm mới.