Top 5 lỗi PCCC phổ biến ở nhà ở riêng lẻ & cách phòng tránh (Cập nhật 2025)

Cháy nhà không chừa một ai.
Dù bạn sống ở thành phố hay nông thôn, nhà mặt đất hay nhà tầng, rủi ro cháy nổ luôn hiện hữu nếu chúng ta chủ quan. Đặc biệt tại các nhà ở riêng lẻ, nơi không có hệ thống báo cháy tập trung như chung cư, việc phòng cháy chữa cháy (PCCC) lại càng cần được chú trọng hơn bao giờ hết.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giúp bạn nhận diện Top 5 lỗi PCCC phổ biến nhất tại nhà ở riêng lẻ và cách phòng tránh hiệu quả theo quy định và khuyến cáo mới nhất năm 2025.

1. Lỗi số 1: Sử dụng hệ thống điện thiếu an toàn

❗Vì sao đây là lỗi phổ biến?

Theo thống kê của Cục Cảnh sát PCCC & CNCH, hơn 60% các vụ cháy nhà dân bắt nguồn từ chập điện. Nguyên nhân bao gồm:

• Dây điện kém chất lượng hoặc xuống cấp

• Cắm quá nhiều thiết bị vào một ổ điện

• Không có thiết bị chống quá tải, không ngắt điện khi chập cháy

• Để ổ điện ở nơi ẩm thấp, gần vật dễ cháy

✅ Cách phòng tránh:

• Sử dụng dây điện, thiết bị điện đúng chuẩn, có thương hiệu uy tín

• Gắn aptomat (CB) riêng cho từng tầng/phòng để tránh quá tải

• Không dùng ổ cắm nhánh kiểu “ổ nhện”

• Đặt ổ cắm cách mặt sàn ít nhất 20cm và tránh xa khu vực nước

• Thường xuyên kiểm tra nhiệt độ ổ cắm, phích cắm – nếu thấy nóng, đổi ngay

? Mẹo nhỏ: Mỗi 2–3 năm nên nhờ thợ điện kiểm tra toàn bộ hệ thống điện trong nhà. Với nhà cũ >10 năm, càng phải kiểm tra định kỳ.

2. Lỗi số 2: Lưu trữ và sử dụng gas thiếu an toàn

❗Gas là “quả bom nổ chậm” nếu không dùng đúng cách:

• Bình gas để sát bếp, gần tủ lạnh hoặc ổ điện

• Ống dẫn gas bị chuột cắn, nứt nhưng không thay

• Van gas bị rỉ, không được kiểm tra định kỳ

• Sử dụng bếp gas mini không đảm bảo chất lượng

✅ Cách phòng tránh:

• Đặt bình gas cách xa bếp tối thiểu 1m, ở nơi thoáng khí

• Dùng ống dẫn gas đạt tiêu chuẩn và thay mỗi 2–3 năm

• Thường xuyên dùng nước xà phòng kiểm tra rò rỉ van gas

• Khi nghi có mùi gas: tuyệt đối không bật điện, không quẹt lửa, mở cửa thông thoáng và gọi kỹ thuật viên gas

? Mẹo nhỏ: Nên sử dụng cảm biến rò rỉ gas (~400.000 VNĐ) đặt gần khu bếp, giúp phát hiện và cảnh báo kịp thời.

3. Lỗi số 3: Không trang bị thiết bị chữa cháy tại nhà

❗Không có bình chữa cháy là tự “bó tay” khi xảy ra cháy

Rất nhiều gia đình không hề trang bị bình chữa cháy, hoặc có nhưng:

• Bình hết hạn, không kiểm định

• Đặt ở vị trí khó lấy khi cần

• Không biết sử dụng

Trong khi đó, ngọn lửa có thể lan nhanh chỉ trong 30–60 giây. Nếu xử lý kịp thời, thiệt hại gần như bằng 0.

✅ Cách phòng tránh:

• Trang bị ít nhất 1–2 bình chữa cháy xách tay (bột hoặc CO2) tùy theo diện tích nhà

• Đặt ở khu bếp, cầu thang và gần cửa ra vào

• Tập cách sử dụng đơn giản: Rút chốt – Hướng vòi – Bóp cò – Phun vào gốc lửa

• Ghi nhớ thời hạn kiểm định bình chữa cháy (thường là 3–5 năm)

? Chi phí: Bình chữa cháy bột 4kg chỉ khoảng 350.000 – 500.000 VNĐ – rẻ hơn nhiều so với rủi ro thiệt hại tài sản.

4. Lỗi số 4: Không thiết kế lối thoát hiểm hợp lý

❗Nhà ống, nhà có cửa cuốn là “bẫy chết người” nếu không có lối thoát phụ

Một số sai lầm thường thấy:

• Chỉ có 1 lối ra là cửa chính, lắp cửa cuốn

• Không có cửa hậu, sân thượng bị khóa

• Ban công bị lưới sắt bao kín không có điểm phá dỡ

Khi xảy ra cháy, đặc biệt vào ban đêm, việc không có lối thoát hiểm sẽ khiến cả gia đình mắc kẹt trong “lồng sắt”.

✅ Cách phòng tránh:

• Thiết kế ít nhất 2 lối thoát hiểm: cửa chính + cửa phụ/sân thượng/ban công

• Lắp cửa cuốn có chức năng mở bằng tay từ bên trong

• Ban công nên có phần lưới sắt có bản lề hoặc cửa thoát hiểm

• Trang bị búa phá kính hoặc thang dây thoát hiểm nếu nhà cao tầng

? Gợi ý: In sơ đồ thoát nạn, dán gần cửa ra vào và hướng dẫn người trong nhà, đặc biệt trẻ nhỏ và người già.

5. Lỗi số 5: Chủ quan với thói quen sinh hoạt hằng ngày

❗Những hành vi nhỏ nhưng nguy hiểm lớn:

• Đốt nhang, đèn cầy sát rèm vải

• Vứt tàn thuốc bừa bãi gần vật liệu dễ cháy

• Sạc điện thoại, laptop qua đêm bằng sạc kém chất lượng

• Sử dụng bếp than trong nhà kín gió (còn gây ngạt CO)

✅ Cách phòng tránh:

• Không để lửa hở (nhang, nến) gần màn, giấy, đồ gỗ

• Dụng cụ thờ cúng nên cách tường, cách rèm ít nhất 50cm

• Dùng sạc chính hãng, ngắt sạc sau khi đầy

• Tuyệt đối không nướng than hoặc bếp cồn trong phòng kín

? Mẹo sống an toàn: Tạo thói quen kiểm tra nhà trước khi đi ngủ – tắt các thiết bị điện không cần thiết, kiểm tra bếp và đèn thờ.

Bảng tổng hợp: 5 lỗi & giải pháp phòng tránh PCCC tại nhà

6. Quy định pháp luật liên quan đến PCCC nhà dân (áp dụng từ 01/7/2025)

Theo Luật PCCC sửa đổi 2024, các điểm mới áp dụng cho nhà dân:

• Mọi nhà ở riêng lẻ đều phải đảm bảo điều kiện an toàn về PCCC

• Nếu cho thuê trọ, kinh doanh, phải có:

  • Bình chữa cháy, đèn thoát hiểm

  • Sơ đồ thoát nạn, lối thoát rõ ràng

  • Huấn luyện kỹ năng PCCC cơ bản

• Chủ nhà để xảy ra cháy nổ gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự

? Vì vậy, không còn khái niệm “nhà dân thì không cần lo PCCC”. Chủ động phòng cháy là nghĩa vụ của mỗi người.

7. Kết luận: Phòng cháy tốt hơn chữa cháy

Chúng ta thường nghĩ cháy nổ chỉ xảy ra ở nhà máy, chung cư lớn, kho xưởng… nhưng thực tế, hàng trăm vụ cháy mỗi năm xảy ra ngay tại nhà ở riêng lẻ.

Chỉ một ổ cắm chập điện, một mồi lửa từ điếu thuốc, một bếp gas rò rỉ… cũng đủ thiêu rụi cả căn nhà.

Hãy nhớ:

• Kiểm tra hệ thống điện – gas định kỳ

• Trang bị bình chữa cháy & biết cách sử dụng

• Thiết kế lối thoát hiểm & sơ đồ rõ ràng

• Cảnh giác với mọi thói quen sinh hoạt tưởng như vô hại

Mỗi hành động nhỏ hôm nay – có thể cứu cả một gia đình ngày mai.