Trong bối cảnh TP.HCM là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước với mật độ doanh nghiệp, kho xưởng, cửa hàng dày đặc, nguy cơ cháy nổ luôn ở mức cao. Thực tế cho thấy, phần lớn các vụ cháy xảy ra không phải do thiếu quy định, mà do doanh nghiệp chủ quan, hiểu sai hoặc làm sai quy định PCCC.

Không ít doanh nghiệp chỉ nhận ra sai sót khi đoàn thanh tra PCCC lập biên bản, thậm chí đình chỉ hoạt động. Dưới đây là những lỗi PCCC phổ biến nhất mà doanh nghiệp tại TP.HCM thường mắc phải, được tổng hợp từ thực tế kiểm tra, thanh tra và xử phạt.
Mục Lục
1. Lắp đặt thiết bị PCCC mang tính đối phó
Một trong những lỗi phổ biến nhất là lắp thiết bị PCCC chỉ để “cho đủ hồ sơ”.
Biểu hiện thường gặp:
-
Có hệ thống báo cháy nhưng không hoạt động
-
Đầu báo khói lắp sai vị trí, lắp cho có
-
Đèn exit không sáng khi mất điện
???? Thanh tra PCCC đánh giá rất rõ: thiết bị không hoạt động = không trang bị.
2. Thiếu hoặc sai hồ sơ pháp lý về PCCC
Nhiều doanh nghiệp cho rằng chỉ cần lắp thiết bị là đủ, nhưng trên thực tế hồ sơ pháp lý PCCC là điều kiện bắt buộc.
Những lỗi thường bị xử phạt:
-
Không có hồ sơ quản lý PCCC
-
Thiếu phương án chữa cháy được phê duyệt
-
Không lưu biên bản kiểm tra PCCC định kỳ
-
Hồ sơ không cập nhật khi thay đổi mặt bằng, công năng
❗ Đây là lỗi “đánh đâu trúng đó” khi đoàn thanh tra kiểm tra.
3. Bố trí lối thoát nạn sai hoặc bị chiếm dụng
Lối thoát nạn là yếu tố liên quan trực tiếp đến tính mạng con người, nhưng lại bị xem nhẹ.
Các lỗi điển hình:
-
Cửa thoát hiểm bị khóa, chặn đồ
-
Không có biển chỉ dẫn EXIT
-
Đèn exit không hoạt động
-
Lối thoát nạn quá hẹp, không thông suốt
-
Không có thang dây thoát hiểm cho nhà cao tầng
⚠️ Đây là nhóm lỗi có thể dẫn đến đình chỉ hoạt động ngay lập tức.
4. Bình chữa cháy bố trí sai chủng loại, sai số lượng
Không phải có bình chữa cháy là đủ, mà phải đúng loại – đúng chỗ – đúng số lượng.
Sai lầm thường gặp:
-
Dùng bình bột cho khu vực thiết bị điện
-
Thiếu bình chữa cháy tại điểm nguy cơ cao
-
Đặt bình khuất tầm nhìn
-
Không có hướng dẫn sử dụng bình
???? Sai chủng loại có thể khiến việc chữa cháy phản tác dụng.
5. Hệ thống điện thi công tạm bợ, quá tải
Theo thống kê, chập điện là nguyên nhân gây cháy hàng đầu tại TP.HCM.
Những lỗi phổ biến:
-
Dây điện cũ, bong tróc
-
Đấu nối chồng chéo, không hộp kỹ thuật
-
Sử dụng ổ cắm kéo dài quá mức
-
Không có thiết bị ngắt điện tự động
-
Thiết bị công suất lớn không tách riêng nguồn
⚡ Đây là lỗi âm thầm nhưng cực kỳ nguy hiểm.
6. Không huấn luyện, không có đội PCCC cơ sở
Nhiều doanh nghiệp đầu tư thiết bị nhưng không đầu tư con người.
Thanh tra thường phát hiện:
-
Không có đội PCCC tại chỗ
-
Nhân viên không biết sử dụng bình chữa cháy
-
Không tổ chức diễn tập PCCC
-
Không có danh sách phân công nhiệm vụ khi xảy ra cháy
???? Khi cháy xảy ra, phản ứng 3–5 phút đầu tiên quyết định 80% hậu quả.
7. Không bảo trì, bảo dưỡng thiết bị PCCC định kỳ
Thiết bị PCCC không phải lắp một lần dùng mãi.
Lỗi thường gặp:
-
Không kiểm tra áp suất bình chữa cháy
-
Hệ thống báo cháy hỏng nhưng không sửa
-
Vòi chữa cháy mục, rò rỉ
-
Không có biên bản bảo trì
???? Thiết bị hỏng = vô dụng khi sự cố xảy ra.
8. Sử dụng mặt bằng sai công năng đã thẩm duyệt
Đây là lỗi rất hay gặp tại TP.HCM, nhất là nhà ở kết hợp kinh doanh.
Ví dụ:
-
Nhà ở cải tạo thành kho hàng
-
Văn phòng chuyển thành xưởng sản xuất
-
Tăng tải chứa hàng dễ cháy
-
Cơi nới, che chắn lối thoát nạn
❗ Thay đổi công năng mà không thẩm duyệt lại PCCC là vi phạm nghiêm trọng.
9. Thiếu các thiết bị PCCC bổ trợ bắt buộc
Nhiều doanh nghiệp chỉ quan tâm đến bình chữa cháy mà quên:
-
Đèn chiếu sáng sự cố
-
Bảng tiêu lệnh chữa cháy
-
Vòi chữa cháy
???? Đây đều là hạng mục bị kiểm tra thực tế.
10. Tâm lý chủ quan: “Chưa cháy thì chưa sao”
Đây là lỗi lớn nhất và nguy hiểm nhất.
-
Chỉ bổ sung PCCC khi bị kiểm tra
-
Né tránh, đối phó thanh tra
-
Coi PCCC là chi phí, không phải đầu tư
-
Phó mặc rủi ro
Thực tế cho thấy, thiệt hại sau cháy luôn lớn gấp nhiều lần chi phí phòng cháy.
Doanh nghiệp TP.HCM cần làm gì để tránh những lỗi PCCC trên?
-
Rà soát toàn bộ hệ thống PCCC định kỳ
-
Hoàn thiện hồ sơ pháp lý PCCC
-
Trang bị thiết bị PCCC đúng chuẩn
-
Đào tạo nhân sự, lập đội PCCC cơ sở
-
Chủ động kiểm tra trước các đợt cao điểm
Kết luận
Những lỗi PCCC doanh nghiệp TP.HCM hay mắc phải không hề phức tạp, nhưng lại xuất phát từ sự chủ quan và thiếu hiểu biết. Trong bối cảnh công tác thanh tra ngày càng nghiêm ngặt, việc chủ động tuân thủ PCCC không chỉ giúp doanh nghiệp tránh bị xử phạt, mà còn là lá chắn an toàn cho con người và tài sản.
PCCC không phải là việc “làm cho xong” – đó là trách nhiệm và nghĩa vụ bắt buộc.

