Thanh tra PCCC tại TP.HCM thường kiểm tra những gì?

Trong những năm gần đây, công tác thanh tra, kiểm tra phòng cháy chữa cháy (PCCC) tại TP.HCM ngày càng được siết chặt, đặc biệt sau hàng loạt vụ cháy nghiêm trọng gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Không ít doanh nghiệp, cửa hàng, kho xưởng bị xử phạt hành chính, đình chỉ hoạt động, thậm chí buộc cải tạo công trình chỉ vì thiếu hiểu biết hoặc chủ quan trong việc tuân thủ quy định PCCC.

Vậy lực lượng thanh tra PCCC tại TP.HCM thường kiểm tra những nội dung gì? Doanh nghiệp cần chuẩn bị ra sao để không bị “đứng hình” khi đoàn kiểm tra xuất hiện? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ toàn bộ checklist kiểm tra PCCC theo thực tế thanh tra hiện nay.

Mục Lục

Thanh tra PCCC là gì? Khi nào doanh nghiệp bị kiểm tra?

Thanh tra PCCC là hoạt động kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền nhằm đánh giá việc chấp hành các quy định pháp luật về phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, kho xưởng, chung cư, nhà ở kết hợp kinh doanh…

Các hình thức kiểm tra phổ biến:

Kiểm tra định kỳ theo kế hoạch hằng năm
Kiểm tra chuyên đề (cao điểm lễ Tết, mùa nắng nóng)
Kiểm tra đột xuất khi có phản ánh, nguy cơ mất an toàn
Kiểm tra sau sự cố cháy nổ hoặc tai nạn liên quan

Lưu ý: Đoàn thanh tra PCCC không cần báo trước trong nhiều trường hợp.

1. Hồ sơ pháp lý PCCC – Hạng mục kiểm tra đầu tiên

Hồ sơ PCCC là nội dung bắt buộc kiểm tra đầu tiên, dù cơ sở lớn hay nhỏ.

Các loại hồ sơ thường được yêu cầu:

Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế PCCC (nếu thuộc diện thẩm duyệt)
Biên bản nghiệm thu PCCC
Hồ sơ quản lý, theo dõi hoạt động PCCC
Phương án chữa cháy đã được phê duyệt
Biên bản kiểm tra PCCC nội bộ định kỳ
Sổ theo dõi bảo dưỡng thiết bị PCCC

❗ Thiếu hồ sơ hoặc hồ sơ không cập nhật là lỗi rất thường gặp và dễ bị xử phạt.

2. Hệ thống báo cháy – Kiểm tra kỹ từng chi tiết

Thanh tra PCCC tại TP.HCM đặc biệt chú trọng hệ thống báo cháy tự động, nhất là tại:

Kho xưởng
Chung cư mini
Nhà trọ
Cửa hàng kinh doanh, nhà ở kết hợp kinh doanh

Nội dung kiểm tra gồm:

Đầu báo khói, đầu báo nhiệt có hoạt động hay không
Trung tâm báo cháy có tín hiệu ổn định
Chuông, còi, đèn báo cháy có phát tín hiệu rõ ràng
Nguồn điện chính và nguồn điện dự phòng
Vị trí lắp đặt có đúng tiêu chuẩn kỹ thuật

Lắp cho có nhưng không hoạt động vẫn bị xử phạt như không lắp.

3. Bình chữa cháy – Không chỉ có là đủ

Rất nhiều cơ sở “qua mặt” bằng cách đặt bình chữa cháy cho có, nhưng đây lại là hạng mục bị kiểm tra cực kỳ kỹ.

Thanh tra sẽ kiểm tra:

Số lượng bình có đủ theo diện tích và công năng
Chủng loại bình (bột, CO₂, foam…) có phù hợp không
Áp suất bình còn hay đã xả
Tem kiểm định, niêm phong
Thời hạn sử dụng
Vị trí đặt bình có dễ lấy, dễ quan sát

❗ Bình hết hạn – bình xẹp – bình không kiểm định đều bị xử phạt.

4. Lối thoát nạn – Điểm “chết người” nếu bị bỏ qua

Lối thoát nạn là hạng mục bắt buộc kiểm tra thực tế, không chấp nhận đối phó.

Các lỗi thường bị lập biên bản:

Lối thoát nạn bị che chắn, khóa cửa
Không có biển chỉ dẫn EXIT
Đèn exit không sáng khi mất điện
Cầu thang thoát hiểm bị chiếm dụng
Không có thang dây, thang thoát hiểm cho nhà cao tầng

Nhiều vụ cháy gây thương vong lớn bắt nguồn từ lối thoát nạn bị khóa hoặc không sử dụng được.

5. Hệ thống điện – Nguyên nhân hàng đầu gây cháy nổ

Theo thống kê, chập điện là nguyên nhân gây cháy phổ biến nhất tại TP.HCM.

Thanh tra sẽ kiểm tra:

Dây dẫn có quá tải, đấu nối tạm bợ
Ổ cắm, thiết bị điện có hư hỏng
Tủ điện có che chắn an toàn
Thiết bị tiêu thụ điện công suất lớn
Việc sử dụng ổ cắm kéo dài, dây nối không đạt chuẩn

⚠️ Những lỗi này có thể dẫn đến đình chỉ hoạt động ngay lập tức nếu nguy cơ cao.

6. Thiết bị PCCC khác: Đừng xem nhẹ

Ngoài những hạng mục chính, đoàn thanh tra còn kiểm tra:

Vòi chữa cháy, lăng phun
Họng nước chữa cháy
Chăn chữa cháy
Mặt nạ phòng độc
Thang dây thoát hiểm
Đèn chiếu sáng sự cố
Bảng tiêu lệnh chữa cháy

Tất cả đều phải đầy đủ – đúng loại – đúng vị trí – còn sử dụng được.

7. Nhân sự PCCC tại chỗ – Yếu tố con người cực kỳ quan trọng

Một hệ thống hiện đại nhưng không ai biết sử dụng thì vẫn bị đánh giá không đạt.

Thanh tra sẽ hỏi:

Ai là người phụ trách PCCC?
Có đội PCCC cơ sở hay không?
Nhân sự đã được huấn luyện PCCC chưa?
Có biên bản tập huấn, diễn tập không?
Khi cháy xảy ra, ai làm gì?

Trả lời ấp úng, không nắm quy trình = điểm trừ rất lớn.

8. Mức xử phạt khi không đạt yêu cầu PCCC

Tùy mức độ vi phạm, cơ sở có thể:

Bị phạt hành chính từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng
Buộc khắc phục, cải tạo công trình
Đình chỉ hoạt động tạm thời
Đình chỉ vĩnh viễn nếu tái phạm nghiêm trọng

Doanh nghiệp cần làm gì để không “toát mồ hôi” khi thanh tra PCCC?

Rà soát toàn bộ thiết bị PCCC định kỳ
Hoàn thiện và cập nhật hồ sơ pháp lý
Đào tạo nhân sự PCCC cơ sở
Kiểm tra hệ thống điện, lối thoát nạn
Chủ động chuẩn bị checklist PCCC trước mùa cao điểm

Kết luận

Thanh tra PCCC tại TP.HCM không còn mang tính hình thức mà ngày càng nghiêm túc, thực chất và sát thực tế. Việc chủ động tuân thủ quy định PCCC không chỉ giúp doanh nghiệp tránh bị xử phạt, mà quan trọng hơn là bảo vệ tính mạng con người và tài sản.

PCCC không phải chi phí – đó là khoản đầu tư bắt buộc cho sự an toàn và bền vững.